دشتی

 

شهرستان دشتی با 5008 کیلومتر مربع که حدود 6/21% کل مساحت استان را شامل می شود و با جمعیتی حدود 86 هزار نفر معادل 47/13 جمعیت استان بوشهر در محور ارتباطی اهواز- بوشهر- بندرعباس و کمربند میانی استان واقع شده است. شهرستان دشتی که از شمال به شهرستانهای دشتستان و تنگستان، از غرب به شهرستان تنگستان و خلیج فارس، از جنوب به شهرستانهای دیر وجم و از شرق به شهرستان فیروزآباد فارس محدود می شود.

شهرستان دشتی از نظر وسعت دومین شهرستان استان بوده و مرکز شهرستان شهر خورموج. از سه بخش مرکزی، کاکی، شنبه و طسوج ،4 شهر خورموج، کاکی، بادوله و شنبه، 7 دهستان و 95 روستای دارای سکنه و 49 دهیاری تشکیل شده است.

 

وضعیت فرهنگی واجتماعی شهرستان:

دارای تعداد 231 نفر شهید و 581 نفر جانباز و 35 نفر آزاده می باشد و از شهداء این دیار نیز می توان به همیشه جاویدانان زیر اشاره نمود: شیخ ابوتراب عاشوری شهید انقلاب، میربهزاد شهریاری نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی، شهید نادر مهدوی، شهید غلامحسین توسلی، شهید محمد حسن  ابراهیمی.

تعداد کتابخانه های شهرستان 6 کتابخانه و 88000 هزار جلد کتاب و 6500 نفر عضو می باشد.

تعداد دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی شهرستان شامل 5 (دانشگاه آزاد واحد خورموج ـ دانشگاه پیام نور ـ دانشگاه علمی و کاربردی خورموج ـ دانشگاه علمی و کاربردی کشت و صنعت کوثر کاکی  ـ دانشگاه فرهنگیان خورموج) می باشد.

تعداد کل حوزه های علمیه شهرستان 2 حوزه علیمه برادارن، 1 حوزه علیمه خواهران، تعداد طلاب برادر 68 نفر و خوهران 62 نفر می باشد.

منطقه دشتی همواره مرکز علم و ادب و فرهنگ بوده است. وجود مراکز و حوزه های متعدد علمیه، دارالعلم ها، مساجد و مکتب خانه ها از قدیم الایام در نقاط مختلف دشتی از خورموج تا بردخون، از درازی تا گنخک، از شنبه تا بردستان  ،از میانخره تا کاکی و دلیلی بر این مدعاست. به سبب همین تاریخ بی بدیل و وجود ده ها عالم و شاعر و نویسنده و محقق و استاد و روحانی و مبارز و شهید این منطقه بوده که شهرستان و منطقه دشتی را به عنوان « نگین فرهنگی جنوب » معرفی کرده است.

مردم دشتی از قدیم به داشتن ادب و مهمان نوازی و سلحشوری و آزادگی شهره بوده و هستند. مردم این منطقه در امر آموزش و تحصیل و امور ادبی و فرهنگی و مذهبی نه تنها سرآمد که هماره پیشتاز بوده اند، به گونه ای که اولین مورخ، شاعر ( چه در زمینه کلاسیک و چه در زمینه شعر محلی )، روزنامه نگاری، ادبیات داستانی، تبلیغ دین و عرصه شهادت و ایثار و انقلاب در استان از این دیار برخواسته اند. 

 

قابلیت ها و ظرفیت های  شهرستان دشتی:

صنعت

در بخش صنعت تعداد 20 واحد تولیدی شن و ماسه، 5 کارخانه آسفالت، یک واحد کارخانه آرد، کارخانه تولید گچ، کارخانه آهک هیدراته، یک کارگاه تولید ظروف و سبدهای پلاستیکی و کارخانه سیمان وجود دارد. این شهرستان دارای ذخائر معدنی سنگ لاشه، سنگ گچ و نمک و معدن شن و ماسه و ذخائر معدنی نفت و گاز در کوه مند و کوه سیاه می باشد.

 

کشاورزی

دشتی دومین قطب کشاورزی استان است و در حوزه اراضی زراعی نیز شهرستان دشتی از 18864 هکتار و باغی 1800 هکتار  برخوردار می باشد.

 این شهرستان دارای تعداد 17رشته قنات به طول 82/19 کیلومتر و با میزان آبدهی 179/4 لیتر بر ثانیه و 140 حلقه چاه عمیق با میزان آبدهی 65/20 میلیون متر مکعب و 29 دهنه چشمه می باشد.

رودخانه های دائمی مند، دشت پلنگ و رودخانه شیرین باغان نیز از رودهای دایمی در دشتی هستند.

مهمترین محصولات زارعی شهرستان گندم آبی، گوجه فرنگی، جالیز، کنجد، پیاز، سیب زمینی، گندم دیم، سبزیجات، مرکبات، نخیلات ( دیم و آبی )و کنار پیوندی می باشد.

 

دامپروری

در بخش دامپروری استعداد ویژه ای در تولید و پرورش انواع دام سبک و سنگین از جمله گاو، گوسفند، بز، شتر، طیور و آبزی پروری در شهرستان وجود دارد. دامپروری شهرستان بیشتر بصورت سنتی است. تعداد 20 واحد مرغداری با تولید 5500 تن در سال و 5 واحد پرواربندی با تولید 800 تا 900 تن در سال مشغول فعالیت می باشند. در حال حاضر 850 کندوی بومی و 25000 کندوی مهاجر در شهرستان وجود دارد که با میانگین تولید 6 کیلو در هر کندو سالانه 155 تن عسل تولید می شود.

 

شیلات

دارا بودن 25 کیلومتر مرز آبی جهت توسعه بخش شیلات در بخش شیلات و حدود 90 قایق صیادی با بیش از 250 نفر صیاد در روستاهای ساحلی مشغول فعالیت می باشند.

سایت های پرورش میگوی مند شمالی و مند غربی به ترتیب با 860 هکتار و 550 هکتار در منطقه زیارت ساحلی دشتی واقعند که سالانه حدود 1300 تن میگوی پرورشی از آن ها استحصال می شود. در کل سالانه حدود 2600 تن آبزیان دریایی در سطح شهرستان صید و تولید می شود.

 

مراکز درمانی، داروخانه و بیمارستان ها:

شهرستان دشتی دارای 1بیمارستان 5 درمانگاه و 10داروخانه می باشد.

 

گردشگری شهرستان دشتی:

شهرستان دشتی دارای 170 اثر ملی طبیعی و گردشگری می باشد که 13 ثبت ملی شده اند و گنبد نمکی دشتی، محرابه مند، کلوت های مند، قلعه دختر، امامزاده میرارم و امام زاده سلطان پیر هاشم، بقعه زیارت ساحلی، قلعه محمد خان، عمارت شیرینه، حسینیه و مسجد جامع درازی، حسینیه میرزای خورموج مهم ترین آثار تاریخی و گردشگری شهرستان می باشند.

 دشتی دارای 27 امامزاده، 7 آرامگاه و 25 قدمگاه می باشد.

 

اماکن فرهنگی و هنری:

به هر حال دشتی با تمام تاریخ و فرهنگ و مشاهیر ادبی و هنری کهنش امروز رشد قابل ملاحظه ای در زمینه سخت افزاری و نرم افزاری در عرصه فرهنگ و هنر کرده است.

در این میان تاسیس مراکز فرهنگی و هنری نقش مهمی در پیشرفت فرهنگ و هنر در شهرستان داشته است که به یمن جمهوری اسلامی رشد فزاینده ای داشته است.

فرهنگسرای شهید شهریاری خورموج:

فرهنگسرای شهید شهریاری خورموج با برخورداری از تالار بزرگ اجتماعات و 320 صندلی و 2 سالن کوچک اجتماعات، نگارخانه، پلاتو و فضای بزرگ آموزشی یکی از مراکز فرهنگی و هنری است که دارای 7 انجمن فرهنگی و هنری است که به صورت مختصر این انجمن ها معرفی می شوند:

انجمن شعر و داستان :

این انجمن قدیمی ترین تشکل در سطح شهرستان است و در سال 1352 تشکیل شده است. شاعران شهرستان و این انجمن افتخارات زیادی را برای شهرستان کسب کرده اند و غالب آثار چاپ شده در شهرستان نیز توسط شاعران و نویسندگان این انجمن بوده است. این انجمن که به انجمن فایز دشتی  نیز مشهور است که در هفته 2 جلسه شعرو یک کارگاه شاهنامه خوانی و یک جلسه داستان برگزار می کند که بویژه شبانه شعر این انجمن که با حضور پیشکسوتان تشکیل می شود از انجمن های با کیفیت و با سابقه ترین نشست ادبی در سطح استان است.

نمایندگی مرکز هنرهای نمایشی :

انجمن هنرهای نمایشی از بدو تاسیس فرهنگسرا تشکیل و از همان ابتدا خیل مشتاقان تئاتر به سمت این انجمن روانه شدند. با برگزاری کارگاه ها ی آموزشی و جشنواره های تئاتر شهرستانی و استانی موجب شد تا هنر تئاتر در شهرستان از نمایش های طنز خارج و هنرمندان به تولید آثار جدی تئاتر اقدام کنند.در سالهای گذشته انجمن نمایش خورموج و اعضای آن در جشنواره های تئاتر استان حضور فعالی داشته و مقام های ارزنده ای کسب کرده اند و در جشنواره تاتر بین المللی فجر و های فست ارمنستان نیز حضور داشته اند.

انجمن هنرهای تجسمی :

شهرستان دشتی نشان داده است که در این عرصه نیز استعدادهای فراوانی در آن وجود دارد و برگزاری کلاس های مداوم طراحی ، رنگ و روغن ، کاریکاتور وگرافیک ، محرق وگلیم بافی و استفاده از مربیان مجرب وتحصیل کرده ی این رشته ها و تربیت مربی و هنرمندان تجسمی آینده مثبتی را برای هنرهای تجسمی شهرستان می توان پیش بینی کرد.

انجمن موسیقی :

هر چند دشتی خاستگاه بسیاری از آواها مثل شروه در استان است اما در موسیقی سنتی و پاپ نیز استعدادهای خوبی وجود دارند که با وجود انجمن موسیقی در فرهنگسرا و امکانات نسبتا مناسب فضای خوبی جهت رشد و پیشرفت اهالی و علاقه مندان موسیقی فراهم شده است و تشکیل گروه های گیتار آقایان و بانوان، گروه های موسیقی سنتی، محلی و پاپ نشان از داشتن این استعدادها در سطح شهرستان دارد.

انجمن خوشنویسی :

مردم دشتی از دیرباز در خط و هنر خوشنویسی زبانزد بوده اند و از آن جا که این انجمن تحت نظر انجمن خوشنویسان ایران فعالیت دارد در دو سال گذشته بیش از 200 مدرک خط از مقدماتی تا ممتاز ارائه داده است و هنرمندان خطاط شاخصی در شهرستان هستند که با برگزاری مداوم نمایشگاه این هنر را در شهرستان پویا کرده اند.

انجمن سینمای جوان:

این انجمن در سال 95 با کسب مجوز نمایندگی سینمای جوان کشور از انجمن فیلم و عکس دشتی ارتقا پیدا کرد ولی در سال های گذشته انجمنی فعال و پویا بوده که با جذب و تربیت هنرجو، برگزاری نمایشگاه، تولید فیلم و کسب عناوین بین المللی، ملی و استانی نقش بسزایی در ترویج این هنر داشته است.

انجمن اهل قلم ( داستان ):

این  انجمن در حوزه داستان فعالیت می کند و از اوایل دهه 80 فعالیت خود را آغاز کرده وتاکنون افتخارات زیادی اعضای انجمن برای شهرستان کسب کرده اند و تولیدات خوبی نیز داشته است.

فرهنگسرای بعثت کاکی:

فرهنگسرای بعثت کاکی نیز به عنوان مرکز ثقل فرهنگی در شهر کاکی هنرمندان زیادی را تربیت و پرورش داده است و انجمن های شعر وداستان ، نمایش ، هنرهای تجسمی ، خوشنویسی ، موسیقی و قرآن و نهج البلاغه فعالیت گسترده ای در حوزه فرهنگ وهنر در سطح کاکی دارند و با برگزاری برنامه ها و جشنواره های فرهنگی وهنری و مسابقات فرهنگی وکارگاه های آموزشی باعث اعتلای فرهنگ وهنر در میان نوجوانان وجوانان شده است.

فرهنگسرای امید شنبه:

این فرهنگسرا با حمایت خیرین و در دولت تدبیر و امید گشایش یافت و مامن مناسبی برای جوانان این شهر زلزله زده است.

موسسات قرآنی و فرهنگی، کانون های فرهنگی و هنری مساجد، خانه های فرهنگ و هنر روستایی، باشگاه های کتاب خوانی

موسسات قرآنی و کانون های مساجد نیز از دیگر مراکز فرهنگی است که زیر نظر اداره فرهنگ وارشاد اسلامی دشتی فعالیت می کنند و در مراسمات مذهبی و ایام ولادت وشهادت ائمه برنامه های سازنده ای اجرا می کنند وبا برگزاری برنامه های فرهنگی ومذهبی در جذب جوانان به مساجد نقش مهمی را ایفا می کنند.این کانون ها دارای کتابخانه تخصصی نیز هستند  ودر مساجد از فضای مستقلی برخوردارند.

شهرستان دشتی که از دیرباز در امور قرآنی و دینی سرآمد بوده است هنوز نیز فعالیت چشمگیری در این حوزه دارد و وجود موسسات قرآنی سبب شده تا فعالیت قرآنی در شهرستان علمی تر شود و وجود کانون ها و موسسات قرآنی موجب تربیت قاریان وحافظان زیادی در سال های اخیر گردیده است.در این میان روستای چارک به عنوان دهکده قرآنی در سطح استان سرآمد و یکی از کانون های مهم قرآن کشور است که سال 94 ساختمان دارالقرآن آن با اعتبار شهرستانی احداث و تجهیز شد.

باشگاه های کتاب خوانی نیز طرحی پیشرو و پویا با هدف ترویج کتاب خوانی است و هدف اصلی از تشکیل این باشگاه‌‌ها، کتاب‌خوانی گروهی کودکان و نوجوانان است اما اهدافی دیگری چون آشنایی کودکان و نوجوانان با محیط کتاب‌فروشی، انتخاب و خرید کتاب، مطالعه و بحث درباره کتاب، چرخش کتاب در میان هم سالان و تهیه یک قطعه فیلم کوتاه (حدود ۱ دقیقه‌ای) با موضوع کتاب است و هم چنین برای پر کردن اوقات فراغت جوانان روستا و افزایش فرهنگ عمومی مردم روستاها خانه های فرهنگ وهنر را ایجاد که اولین خانه فرهنگ وهنر روستایی در روستای چاوشی سال 96 افتتاح شد و هم اکنون به خوب فعالیت می کند.

در حال حاضر 3 فرهنگسرا، 6 موسسه قرآنی، 2 موسسه فرهنگی و هنری، 38 کانون فرهنگی هنری مسجد ، 603 باشگاه کتاب خوانی و یک خانه فرهنگ و هنر روستایی در شهرستان فعالیت می کنند.

در حوزه تبلیغات و نشر نیز تعداد 11 کانون تبلیغاتی فعالیت دارند و در حوزه مطبوعات دو نشریه مجوز فعالیت داشته که تنها سراج ساحل فعالیت می کند.

 

علما و مشاهیر دشتی:

آیت الله حاج میرزا احمد دشتی نجفی، سید علی نقی دشتی، شیخ عبدالنبی بحرانی، سید غلامحسین سجادی دشتی، اخوان دشتی، ملا حسن گنخکی، شیخ علی مجتهد دشتی، میرزا علی شریف دشتی، شیخ حسن امامی حجتی، حاج سید موسی ابطحی، سید مصطفی حسینی دشتی، سید محمد صادق و سید محمد حسن نبوی، شیخ عباس حاجیانی، شهیدشیخ ابوتراب عاشوری، شیخ علی عاشوری، سید مصطفی بهزادی، شهید شیخ محمدحسن ابراهیمی، میرزا محمد جعفرخان خورموجی، علی دشتی، محمد خان دشتی، فایز دشتی، ملا حسن کبگانی، افراسیاب تورانی، حاج میرزا محمود، محمد جواد، عبدالرسول و شایان حامدی، صدیق دشتی، مرشد، باکی، احمد خان دشتی، شفیق شهریاری، سید عبدالله علوی، سید علی اکبر بهزادی ،شیخ جبار عاشوری، حاج علی مرادی، ایرج اسدی، سید محمد رضا هاشمی زاده، سید کوچک هاشمی زاده، سید محمد هاشمی فرد، محمد رضا صفدری، محمدرضا بی گناه و مهران زنده بودی برخی از علما و مشاهیر دشتی هستند.